މި ލިޔުމަކީ 1900 ގެ ކުރީކޮޅު އޮޓޯ ނޯޑެންޝްޖޯލްޑް އިސްވެ ހުންނަވައިގެން ކުރިއަށް ގެންދިޔަ "ސްވިޑިޝް އެންޓާކްޓިކް އެކްސްޕެޑިޝަން" ނުވަތަ އެންޓާކްޓިކާ ބަލައި ދިރާސާކުރުމަށް ކުރި ދަތުރުގެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ހަގީގީ ހާދިސާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މިއީ މަޝްހޫރު ޝެކްލްޓަންގެ "އެންޑިއުރެންސް" ދަތުރަށްވުރެ މަދު ބަޔަކަށް އެނގިފައިވާ، ނަމަވެސް އެހާމެ އަސަރުގަދަ އަދި އާދަޔާޚިލާފު ހިތްވަރެއް ފެނިގެންދިޔަ ހާދިސާއެކެވެ.

މި ދަތުރުގެ އަސްލު މަގުސަދަކީ އެންޓާކްޓިކް ޕެނިންސިއުލާގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތައް ބަލައި މެޕްކުރުމެވެ. ނޯޑެންޝްޖޯލްޑާއި އޭނާގެ ޓީމުން އުއްމީދުކުރީ އެ ސަރަހައްދުގެ ޖިއޮލޮޖީ އަދި ބަޔޮލޮޖީގެ ދިރާސާތައް ހެދުމަށާއި، އެތަނުގެ ޖިއުގްރަފީ ދެނެގަތުމަށެވެ. އެމީހުން "އެންޓާކްޓިކް" ކިޔާ އުޅަނދެއްގައި ދަތުރުކޮށް، "ސްނޯ ހިލް އައިލެންޑް" ގައި ފިނި މޫސުމުގެ ބޭސްއެއް ގާއިމުކުރިއެވެ. އަދި ދިރާސާކުރުމަށް ސައިންސްވެރިންގެ ކުޑަ ގުރޫޕެއް އެ ރަށުގައި މަޑުކުރިއިރު، އެމީހުން ބަލާ އުޅަނދު ފަހުން އަންނާނެ ކަމަށް އޮތީ ހަމަޖެހިފައެވެ.

ނަމަވެސް، ކަނޑުގެ އައިސްގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި އުޅަނދު ތާށިވުމުގެ ސަބަބުން ރޭވިފައިވާ ގޮތަށް އެނބުރި ނާދެވުމުން، މި މިޝަން ކުއްލިއަކަށް ނުރައްކަލުގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ސްނޯ ހިލް އައިލެންޑްގައި ތިބި ޓީމު އެކަހެރިވެ، ސަލާމަތްވާނެ ދުވަހެއް ނޭނގި މުޅިން ބާކީވިއެވެ. މަދު ކާބޯތަކެއްޗާއި، ގަދަ ފިންޏާއި، މުވާސަލާތީ އެއްވެސް ވަސީލަތެއް ނެތް ހާލަތުގައި އެންޓާކްޓިކާގެ ގަދަ ފިނި މޫސުމާ ކުރިމަތިލާން އެމީހުންނަށް މަޖުބޫރުވިއެވެ. މިފަދަ ދަތި ހާލަތެއްގައި ވެސް އެމީހުންގެ ދިރާސީ މަސައްކަތްތައް ހުއްޓާނުލައި ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. އަދި ގަނޑުވެފައިވާ ބިމުގެ ތެރޭގައި އެތައް ސަތޭކަ މޭލަކަށް ދަތުރުކޮށް، އެމީހުންގެ ހިތްވަރާއި ސާބިތުކަން ދެއްކިއެވެ.

ދުވަސްތައް ފާއިތުވަމުން ދިޔަވަރަކަށް ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވަމުން ދިޔައެވެ. އެމީހުން ބަލާ އަންނަން އޮތް އުޅަނދު އައިސްގަނޑުތަކުގެ ތެރޭގައި ތާށިވެ ހަލާކުވުމުން، މައި ސައިންޓިފިކް ޓީމުގެ އިތުރުން އުޅަނދުގެ ފަޅުވެރިންނާއި، އެމީހުން ހޯދަން ނިކުތް ރެސްކިއު ޓީމު ވެސް އެންޓާކްޓިކާގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ބާކީވިއެވެ. މުޅި ގުރޫޕު އެކި ބައިބަޔަށް ވަކިވެ، ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި މާހައުލުގައި އަމިއްލައަށް ސަލާމަތްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހުނެވެ.
ކާބޯތަކެތި ހުސްވުމާއެކު، ދިރިއުޅުން އިންތިހާއަށް ދަތިވިއެވެ. ކެއުމަށްޓަކައި ސީލް އާއި ޕެންގުއިން ޝިކާރަކޮށް، އޭގެ ސަބީން ތެޔޮ އުފައްދައި، ހިލަޔާއި ގަނޑުފެނުން ވަގުތީ ހިޔާވަހިކަން ހޯދަން މަޖުބޫރުވިއެވެ. އެކަހެރިކަމާއި، އަނދިރިކަމާއި، މުސްތަގުބަލާ މެދު އޮތް ބިރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ގޮތުން ވެސް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނެވެ.

މި ހާލަތުގައި، އެމީހުން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށުނު ނަމަވެސް، މޫސުން ގޯސްވުމުގެ ސަބަބުން އެކަމަށް ވެސް ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވިއެވެ. ނަމަވެސް އެންޓާކްޓިކާގެ ބަހާރު މޫސުން ފެށުމާއެކު، އާދަޔާޚިލާފު ކަންތައްތަކެއް ހިނގަން ފެށިއެވެ. އެކި ހިސާބުތަކުގައި ވަކިވަކިން ތިބި ގުރޫޕުތަކަށް އައިސްގަނޑު މަތިން އެކަކު އަނެކަކާ ބައްދަލުވާން ފެށިއެވެ. އަދި އެ ދަނޑިވަޅުގައި ޗިލީގެ ރެސްކިއު އުޅަނދެއް ކަމަށްވާ "އުރުގުއޭ" އެމީހުން ހޯދުމަށް ފޮނުވުނެވެ.

ވަރަށް ނަސީބުގަދަ ގޮތަކަށް، ހުރިހާ ގުރޫޕުތަކަށް އެއް ސަރަހައްދަކަށް ދެވުނު ވަގުތާއި ރެސްކިއު ޓީމު އެތަނަށް ދިޔަ ވަގުތާ ދިމާވިއެވެ. އެންމެ ހައިރާންކުރުވަނިވި ކަމަކީ، އެހީތެރިކަން ކައިރީގައި އޮތްކަން ނޭނގި ހުއްޓާ، ނޯޑެންޝްޖޯލްޑަށް ކުއްލިއަކަށް ރެސްކިއު ޓީމާ ބައްދަލުވުމެވެ. އެއް އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނެތި، ވަކިވަކިން ބާކީވެފައި ތިބި ހުރިހާ އެންމެން ސަލާމަތްކުރެވުނެވެ.

މި ދަތުރު ނިމިގެންދިޔައީ ހިތާމަވެރި ހާދިސާއަކުން ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ސައިންޓިފިކް ގޮތުން ކާމިޔާބު އަދި އިންސާނީ ހިތްވަރުގެ ނަމޫނާއެކެވެ. އެމީހުން ވަނީ އެންޓާކްޓިކާގެ މުހިންމު ސަރަހައްދުތަކެއް މެޕްކޮށް، އަގުހުރި ދިރާސާތަކެއް ފުރިހަމަކޮށްފައެވެ. އަދި އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ، މިހާ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެއްގައި ވެސް މައި ޓީމުގެ އެއްވެސް މީހަކު މަރުނުވެ ސަލާމަތްވުމެވެ. މި ލިޔުމުން ބާރުއަޅަނީ މިއީ ދުނިޔެ ހަނދާން ނެތިފައިވާ، ނަމަވެސް އެހާމެ އަސަރުގަދަ އަދި ގަބޫލުކުރަން ދަތި ހަގީގީ ހާދިސާއެއްގެ މައްޗަށެވެ.