ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ "ލޭނާރު" ކަމަށްވާ މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް މިއަދު އޮތީ ނޭވާހޮޅިއަށް އެޅިފައެވެ.
އެތައް އަހަރެއްގެ ތަޖުރިބާއާއި، "ވެލިއު އެޑަޑް" ނުވަތަ އަގު އެއްކުރި އުފެއްދުންތަކާ އެކުވެސް، ސަރުކާރުގެ މަސް ކުންފުނީގެ އިތުރުން އަމިއްލަ ބޮޑެތި ކުންފުނިތައް ބަނގުރޫޓުވުމާއި ގާތަށް ދިޔުމަކީ މުޅި ގައުމު ސިއްސުވާލި ކަމެކެވެ.
މިފްކޯއަށް ފައިދާ ނުވަނީ ކީއްވެގެންތޯ އާއި، އެންސިސް ފަދަ ވަރުގަދަ ކުންފުނިތަކަށް މިވީ ކިހިނެއްތޯ ބަލާލުމަކީ މިއަދު ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ.
ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަމަށް ވީ ކިހިނެތް؟
ރާއްޖޭގެ މަސްވެރިކަން ކުރިއަށް ނުގޮސް ހުއްޓިފައި އޮތުމުގެ ފަހަތުގައި ވަރަށް ގިނަ ސަބަބުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
މިފްކޯ: ސިޔާސީ އަގާއި އިގްތިސާދީ ހަގީގަތް:
މިފްކޯއަށް ފައިދާ ނުވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ސަބަބަކީ މަސްވެރިންގެ އަތުން މަސް ގަންނަ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި އިގްތިސާދީ އުސޫލުތަކަށްވުރެ ސިޔާސީ ނިންމުންތަކަށް އިސްކަންދިނުމެވެ.
ގެއްލުމުގައި މަސްގަތުން:
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި މަހުގެ އަގު ހުންނަ މިންވަރަށްވުރެ މާ ބޮޑު އަގުގައި މަސްވެރިންގެ އަތުން މަސް ގަތުމަށް ސަރުކާރުން މަޖުބޫރު ކުރުވައެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ ކޮންމެ ކިލޯއަކުން މިފްކޯއަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވުމެވެ.
އޮޕަރޭޝަނަލް ޚަރަދު ބޮޑުވުން:
މިފްކޯގެ ފެސިލިޓީތަކާއި، ބޯޓު ފަހަރު ބެލެހެއްޓުމުގެ ޚަރަދު އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. ގިނަ ވަސީލަތްތަކަކީ ބޯދާ، ބޭނުންވާ ވަރަށް އުފެއްދުންތެރިކަން ނެތް ތަންތަނެވެ.
އެންސިސް ފަދަ އަމިއްލަ ކުންފުނިތައް ބަނގުރޫޓުވުން:
އެންސިސް ފިޝަރީޒް ފަދަ އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް ކުރިމަތިވީ މުޅިން ތަފާތު ގޮންޖެހުން ތަކެކެވެ.
އަސާސީ ޚަރަދުތައް އުފުލުން:
ތެލުގެ އަގާއި، ކަރަންޓާއި، ލޮޖިސްޓިކްސް ޚަރަދު ބޮޑުވުމަކީ އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް އޮތް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
ތަފާތުކުރުން:
ސަރުކާރުން މިފްކޯއަށް ދޭ ސަބްސިޑީއާއި ލުއިތައް އަމިއްލަ ކުންފުނިތަކަށް ނުލިބުމުން، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ވާދަކުރުން އެ ކުންފުނިތަކަށް ދަތިވިއެވެ.
ޔޫރަޕްގެ ޓެކްސް (Tariffs):
ދިވެހި މަސް ޔޫރަޕަށް އެކްސްޕޯޓް ކުރާއިރު ދައްކަންޖެހޭ 24 އިންސައްތައިގެ ޑިއުޓީއަކީ އެންސިސް ފަދަ ކުންފުނިތަކުގެ ފައިދާ ކާލި އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ.
"ވެލިއު އެޑިޝަން" އިން ނަތީޖާ ނުފެނުނީ ކީއްވެ؟
ރާއްޖޭގައި މަސް ދަޅު ބަންދުކޮށް، ތަފާތު އުފެއްދުންތައް ތައްޔާރުކުރި ނަމަވެސް، ތައިލެންޑް ނުވަތަ ވިއެޓްނާމް ފަދަ ގައުމުތަކާ އަގުގެ ގޮތުން ވާދައެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ރާއްޖޭގައި މަސްދަޅު އުފެއްދުމުގެ ޚަރަދު ބޮޑެވެ. ބަންދުކުރާ ދަޅާއި، ތެޔޮ އަދި އެހެނިހެން ސާމާނު އެތެރެކުރަން ޖެހެނީ ބޭރުންނެވެ.
ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ހޯލްސޭލްކޮށް މަސް ގަންނަ ފަރާތްތަކަށް ރާއްޖޭގެ "ކޭންޑް ޓޫނާ" މާ އަގުބޮޑެވެ.
މައްސަލައިގެ މޫ:
މި ސިނާއަތް މިއަދު މިއޮތް ހާލަތަށް ދިޔައީ ހަމައެކަނި މަސް ނުބޭނޭތީއެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އަސްލު ވީގޮތަކީ އިގްތިސާދީ ނިންމުންތަކުގެ ތެރެއަށް ސިޔާސީ ނުފޫޒު ވަނުމެވެ. އެކްސްޕޯޓް ކުރުމުގައި ހުރި ޓެކްސްގެ ހުރަސްތައް ނައްތާ ނުލެވުމެވެ. ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އިންވެސްޓް ނުކުރެވި، ބޯދާ ގޮތްތަކަށް ބަރޯސާވުމެވެ.
މިފްކޯއަކީ ސަރުކާރުގެ ބަޖެޓުން ފޫބައްދާ "ލޯވަޅަކަށް" ވުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ ފައިމައްޗަށް ތެދުވެ، ވިޔަފާރީގެ އުސޫލުން ހިންގާ ކުންފުންޏަކަށް ނުވެއްޖެނަމަ، ދިވެހި މަސްވެރިކަމުގެ މުސްތަގުބަލު އޮތީ ވަރަށް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭގައެވެ.





