ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް މިއަދު މިވަނީ ވަރުގަދަ ލޮޅުމެއް އަރާފައެވެ.
މިއަދު، 2 މާރިޗު 2026 ގެ ކުރީކޮޅުގެ ވިޔަފާރިތަކުގައި، ބައިނަލްއަގުވާމީ މިންގަނޑެއް ކަމަށްވާ ބްރެންޓް ކްރޫޑް ތެލުގެ އަގު 13 އިންސައްތަ އުފުލި، ފީފާއެއްގެ އަގު ގާތްގަނޑަކަށް 82 ޑޮލަރަށް ވަނީ އަރާފައެވެ.
މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ އެންމެ މުހިންމު ނާރުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި ކައިރިން ތެޔޮ ޓޭންކަރު ތަކަށް ދިން ހަމަލާތަކެވެ.
ތެލުގެ އަގު މިހާ ބޮޑަށް އުފުލިގެން ދިޔައީ މިދިޔަ ބަންދު ދުވަސްތަކުގައި މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގާދިޔަ ނުތަނަވަސް ހާދިސާތަކާ ގުޅިގެންނެވެ. ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި ތެހެރާންގެ އިސްވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށް އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން ދިން ހަމަލާތަކުގައި އީރާނުގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވުމާ ގުޅިގެން، އީރާނުން ވަނީ ވަރުގަދަ ރައްދެއް ދީފައެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުންތައް ކަނޑުމައްޗަށް ފެތުރި، 'ސްކައިލައިޓް' އަދި 'އެމް.ކޭ.ޑީ ވިއޯމް' ފަދަ ތެޔޮ ޓޭންކަރުތަކަށް ވަނީ ޑްރޯން އަދި މިސައިލް ހަމަލާތައް އަމާޒުވެފައެވެ. އީރާނުން ކަނޑުއޮޅި ބަންދުނުކުރާ ކަމަށް ބުންޏަސް، އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިތަކާއި އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވާ ފަރާތްތަކުން ތިބީ ބޮޑު ބިރުވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
13 އިންސައްތައިގެ ބޮޑުވުން މުހިންމުވާ ސަބަބު
އެއް ދުވަހެއްގެ ތެރޭގައި ތެލުގެ އަގު 13 އިންސައްތަ އުފުލުމަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ:
1. ކަނޑުއޮޅީގެ މުހިންމުކަން
ދުނިޔޭގައި ބޭނުންކުރާ ތެލުގެ 20 އިންސައްތަ ދަތުރު ކުރަނީ ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި މެދުވެރިކޮށެވެ.
މިންވަރު: ދުވާލަކު 20 މިލިއަނަށްވުރެ ގިނަ ފީފާ ތެޔޮ މި ހަނި ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރު ކުރެއެވެ.
އިތުރު މަގުތައް: މި ސަރަހައްދު ބަންދު ވެއްޖެނަމަ، ތެޔޮ އުފުލުމަށް ބޭނުން ކުރެވޭނެ އެހެން އެކަށީގެންވާ މަގުތަކެއް ނެތެވެ.
2. ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުމުގެ ބިރު
ދުނިޔޭގެ މަރުކަޒީ ބޭންކު ތަކުން އިންފްލޭޝަން ނުވަތަ ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުން ކޮންޓްރޯލް ކުރަން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނިކޮށް، މިއީ ލިބުނު ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.
ފިއުލް އަގު: ކުރިއަށް އޮތް 10-14 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕަންޕު ތަކުން ވިއްކާ ތެލުގެ އަގު ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.
މުދާ އުފުލުން: ތެޔޮ ޓޭންކަރުތައް ދުރުމަގު ތަކުން ދަތުރު ކުރަން ޖެހުމުން، މުދާ ލިބުން ލަސްވެ، އާންމު މުދަލުގެ އަގު ބޮޑުވާނެއެވެ.
މަސްރަހު ނުތަނަވަސްވުމުން އިންވެސްޓަރުން ދަނީ ހިއްސާގެ ބާޒާރުން ފައިސާ ނަގައި، ރައްކާތެރި ވަސީލަތްތަކަށް އިންވެސްޓް ކުރަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރަނުގެ އަގު ވަނީ 1.5 އިންސައްތަ އުފުލިފައެވެ.
ހާލަތު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި އޯޕެކް ޕްލަސް އިން ވަނީ އަންނަ މަހުން ފެށިގެން ދުވާލަކު 206,000 ފީފާ ތެޔޮ އިތުރަށް އުފެއްދުމަށް ކުއްލި ނިންމުމެއް ނިންމާފައެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ މިހާރު އޮތް ބޮޑު މައްސަލައަށް ހޯދޭނެ ފުރިހަމަ ހައްލެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ މައްސަލައަކީ ތެޔޮ ނެތުން ނޫން ކަމަށްވެފައި، ތެޔޮ އުފުލާ މަގު ބަންދުވުން ކަމަށްވާތީއެވެ.
މި ހަމަލާތަކުގެ ކުރިން ބެލެވިފައި އޮތީ 2026 ވަނަ އަހަރު ތެލުގެ އަގު ދަށަށް ގޮސް 60 ޑޮލަރަށް ތިރިވާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން މިހާރު މިވަނީ މުޅި މަންޒަރު ބަދަލުވެފައެވެ.
ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައި އެނގިގެންދާނީ މިއީ ވަގުތީ ކަމެއްތޯ ނުވަތަ ދިގުދެމިގެންދާނެ އިގްތިސާދީ ތަދެއްގެ ފެށުންތޯއެވެ.
