އީރާނާއި، އިސްރޭލާއި، އަދި އެމެރިކާއާ ދެމެދު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަން އިތުރުވަމުންދާއިރު، މުޅި ދުނިޔެ މިހާރު އޮތީ ނުތަނަވަސްކަމާއެކު މެދުއިރުމައްޗަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައިގެންނެވެ. މިސައިލްތަކާއި ހަނގުރާމައިގެ އިންޒާރުތައް އިންޑިއާ ކަނޑާ އެތައް ހާސް ކިލޯމީޓަރެއް ދުރުގައި ހުރި ނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖެއަށް މިފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ލޮޅުންތަކުން ސަލާމަތްވެވޭކަށް ނެތެވެ. އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދެއްގައި، ގައުމެއްގެ މުސްތަގުބަލަށް ބަދަލު އައުމަށް ހަނގުރާމަ އެ ގައުމެއްގެ އައްސޭރިފަށަށް ފޯރުން މަޖުބޫރެއް ނޫނެވެ.
މެދުއިރުމަތީގެ ކޮންމެ ބޮޑު ހަމަނުޖެހުމެއްގެ ސަބަބުން އެންމެ ފުރަތަމަ އަސަރުކުރާނީ ހަކަތައަށެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ސަޕްލައިގެ ބޮޑު ބައެއް ދަތުރުކުރަނީ އީރާނާ ކައިރީގައި އޮންނަ "ސްޓްރެއިޓް އޮފް ހޮރްމޫޒް" ނަމަކަށް ކިޔާ ހަނި ކަނޑުއޮޅިންނެވެ. އެ ސަރަހައްދަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ، ވަގުތުން ތެލުގެ ބާޒާރަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަކީ މުޅިންހެން އިމްޕޯޓްކުރާ ތެލަށް ބަރޯސާވާ ގައުމެކެވެ. މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ކަރަންޓަށް ބޭނުންވާ ޑީސަލާއި، ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރާއި، މަސްދޯނިފަހަރާއި، ރިސޯޓުތައް ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ ޕެޓްރޯލަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި އެއްޗެހީގެ އިތުރުން، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ނާރެސް ކަމުގައިވާ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބޭނުންވާ އޭވިއޭޝަން ފިއުލްއަކީ ވެސް ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިބަދައެވެ.
ތެލުގެ އަގު އުފުލިއްޖެނަމަ:
- ކަރަންޓު އުފެއްދުމުގެ ހަރަދު ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ.
- ސަރުކާރުން ތެލަށްދޭ ސަބްސިޑީގެ ހަރަދު އިންތިހާއަށް އިތުރުވާނެއެވެ.
- ދަތުރުފަތުރާއި މުދާ އުފުލުމުގެ ހަރަދު ބޮޑުވާނެއެވެ.
- މަސްވެރިކަމުގެ ސިނާއަތުން ލިބޭ ފައިދާ ކުޑަވާނެއެވެ.
އާންމު ރައްޔިތުންނަށް މީގެ މާނައަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ހަރަދު ބޮޑުވުމެވެ. ސަރުކާރުގެ މާލިއްޔަތަށް ބަލާއިރު، މިއީ މިހާރުވެސް ތާށިކޮށް އޮތް ބަޖެޓަށް އިތުރުވާ ބުރައެކެވެ. ތެލުގެ އަގު ދިގު މުއްދަތަކަށް އުފުލިފައި ހުރުމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ ބިންގަލަށް ލޮޅުން އަރުވާލާނެ ކަމެކެވެ.
ރާއްޖެއަކީ ހަމައެކަނި ތެލަށް ބަރޯސާވާ ގައުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅިންހެން އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ ގައުމެކެވެ. ހަނޑޫ، ހަކުރު، ފުށުން ފެށިގެން ބޭހާއި އިމާރާތްކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާ ހަމައަށް، އަސާސީ ގިނަ މުދަލަކީ ކަނޑުމަގުންނާއި ވައިގެ މަގުން ރާއްޖެއަށް ގެންނަ ތަކެއްޗެވެ. މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން މުދާ އުފުލާ އުޅަނދުފަހަރުގެ އިންޝުއަރެންސް އަގުބޮޑުވެ، ނުވަތަ ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތަކަށް ބަދަލު އަތުވެއްޖެނަމަ، ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތަކެތީގެ އަގު އުފުލިގެންދާނެއެވެ. މުދާ މަދުނުވި ކަމުގައިވިޔަސް، މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވާ އިންފްލޭޝަންގެ އަސަރު ރާއްޖެއަށް ކުރާނެއެވެ. މާލޭގެ ފިހާރަތަކުގެ ހަރުތަކުން ފެންނަ މުދަލުގެ އަގު ބޮޑުވެގެންދިއުމަކީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ޖީބަށް ބޮޑު ބުރައަކަށް ވާނެއެވެ.
ފަތުރުވެރިކަމަކީ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ ވިންދެވެ. ނަމަވެސް ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުފަތުރަކީ ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ މަސްރަހަށް އަންނަ ލޮޅުންތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.
ރާއްޖެއަށް އަންނަ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގިނަ ފްލައިޓްތައް ދަތުރުކުރަނީ މެދުއިރުމަތީގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުންނެވެ. އެ ސަރަހައްދުގެ ވައިގެ ސަރަހައްދު ބަންދުކުރުމާއި، ދަތުރުގެ މަގު ބަދަލުކުރުމާއި، ނުވަތަ އޭވިއޭޝަން ފިއުލްގެ އަގުބޮޑުވުމަކީ ރާއްޖޭގެ ކަނެކްޓިވިޓީއަށް ބުރޫއަރާނެ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ މަސްރަހު ނުތަނަވަސްވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި މީހުން ދުރު ދަތުރުތައް ކުރުމަށް ފަސްޖެހުމަކީ ވެސް ފަތުރުވެރިން އަންނަ މިންވަރު މަދުވެދާނެ ސަބަބެކެވެ.
ފަތުރުވެރިން އަންނަ މިންވަރު މަދުވެއްޖެނަމަ:
- ރިސޯޓުތަކުގެ އޮކިއުޕަންސީ ދަށްވާނެއެވެ.
- ވަޒީފާތަކަށް ނުރައްކާވާނެއެވެ.
- ބޭރު ފައިސާ ލިބޭ މިންވަރު މަދުވާނެއެވެ.
- ސަރުކާރަށް ލިބޭ ޓެކްސް އާމްދަނީ ދަށްވާނެއެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން މާލީ ބާޒާރުތަކަށް ލޮޅުން އަރައެވެ. އިންވެސްޓަރުން ރައްކާތެރި ގޮތްތައް ހޯދާއިރު، ލޯނު ނެގުމުގެ ހަރަދު ބޮޑުވެގެންދެއެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކަށް މިކަމުގެ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރެއެވެ. ރާއްޖޭގެ އުމްރާނީ ތަރައްގީއަށާއި ސަރުކާރުގެ ހަރަދުތަކަށް ބޭރުގެ މާލީ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އިންޓްރެސްޓް ރޭޓްތައް މަތިވެއްޖެނަމަ، ދަރަނި އަދާކުރުމާއި އާ ލޯނު ހޯދުމަކީ މާ ބޮޑު ހަރަދެއް ހިނގާނެ ކަމެކެވެ.
ރާއްޖެއަކީ އަބަދުވެސް ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅޭ ގައުމަކަށް ވިޔަސް، ބޮޑެތި ބާރުތަކުގެ މެދުގައި އުފެދޭ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ހާރިޖީ ގުޅުންތަކުގައި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ. އދ. ފަދަ މަޖިލިސްތަކުގައި ވަކި ގޮތަކަށް ވޯޓުދިނުމަށް ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ކުޑަ ގައުމަކަށް ވީތީ، ގައުމީ މަސްލަހަތު ހިމާޔަތްކުރުމަށްޓަކައި މިފަދަ ދަނޑިވަޅެއްގައި ވަރަށް ބުއްދިވެރިކަމާއެކު ހާރިޖީ ސިޔާސަތު ބައްޓަންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.
މެދުއިރުމަތީގެ ސިޔާސީ ކަންކަމުގައި ރާއްޖެ ސީދާ ބައިވެރިނުވި ނަމަވެސް، ހަމަނުޖެހުން އިތުރުވެއްޖެނަމަ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި އަސްކަރީ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވެދާނެއެވެ. މިއީ މުދާ އުފުލުމުގެ ހަރަދު ބޮޑުވެ، ރާއްޖެ ވަށައިގެންވާ ކަނޑުތަކުގެ ސަލާމަތީ މަސްރަހަށް ބަދަލުތަކެއް އަތުވެދާނެ ކަމެކެވެ.
ތާރީހުން އެނގޭ ގޮތުގައި ކޮންމެ ނުރައްކަލަކާއެކު ބަދަލުތަކެއް ވެސް އާދެއެވެ. ތެލުގެ އަގު އުފުލުމަކީ ރާއްޖޭގައި އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތައަށް ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އިތުރުކުރުމަށް ލިބޭ ބާރަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަދި މެދުއިރުމަތީގެ ގައުމުތަކަކީ ނުރައްކާތެރި ތަންތަނުގެ ގޮތުގައި ފަތުރުވެރިންނަށް ފެންނަން ފަށައިފިނަމަ، ރާއްޖެއަކީ އަމާން އަދި ރައްކާތެރި މަންޒިލެއްގެ ގޮތުގައި އިޝްތިހާރުކޮށްގެން ފަތުރުވެރިން އިތުރުކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އޮވެދާނެއެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުމުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ އުޑުމަތިން މިސައިލެއް ދަތުރުކުރާތަނެއް ނުފެންނާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އިގްތިސާދީ ގޮތުން އަންނަ ލޮޅުންތައް ފޯރުމަށް ކައިރީގައި ހުރުމަކީ ލާޒިމު ކަމެއް ނޫނެވެ. ތެލުގެ ބާޒާރާއި، އެއާލައިން ރޫޓުތަކާއި، ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރާއި، މާލީ މުއާމަލާތްތަކަކީ ރާއްޖެއާއި ބޭރު ދުނިޔެ ގުޅުވައިދޭ ނުފެންނަ ނާރުތަކެވެ. ރާއްޖޭގެ ނާޒުކުކަން އޮތީ އޮތް ތަނަކު ނޫނެވެ، ނަމަވެސް ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރުގައެވެ. މިކަމަށް ތައްޔާރުވުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބާޒާރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ބަލައި، ކާބޯތަކެއްޗާއި ތެލުގެ ރިޒާވް ވަރުގަދަކޮށް، ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިތުބާރު ދަމަހައްޓައި، ގައުމުގެ މާލީ ހަމަޖެހުން ހިފެހެއްޓުމަކީ ކުރަންޖެހޭ މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެވެ.
ދުރުގައި ހިނގާ ހަނގުރާމައަކީ ކާބޯތަކެތީގެ އަގު އުފުލި، ދަތުރުފަތުރުގެ މަގުތައް ބަދަލުކޮށްލާނެ ކަމެކެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ގައުމުތަކުން އަމިއްލަ އައްސޭރިފަށުގައި ތިބެގެންވެސް ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ވިސްނަންޖެހެނީ އެހެންވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަށް އޮތް ފިލާވަޅަކީ ސާފު ފިލާވަޅެކެވެ. ދުރުގައި ހުރުމަކީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއަދުގެ ދުނިޔޭގައި، އެތައް ހާސް މޭލު ދުރުގައި ހިނގާ ކަންކަމުގެ އަސަރުވެސް ރާއްޖޭގެ ދޮންވެލި ގޮނޑުދޮށްތަކާ ހަމައަށް ފޯރާނެއެވެ.
