މެދުއިރުމަތީގައި ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ލޮޅުންތައް އަރައި، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު "މަގުން ކައްސާލަފާނެ" ކަމުގެ އިންޒާރު ދެމުން އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑް (އައިއެމްއެފް) އިން މިއަހަރުގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމުގެ އަންދާޒާ ދަށްކޮށްފިއެވެ. އެމެރިކާގެ ވޮޝިންޓަންގައި ބޭއްވި ސްޕްރިންގް މީޓިންގްސްގެ ތެރެއިން ނެރުނު "ވޯލްޑް އިކޮނޮމިކް އައުޓްލުކް" ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ، މިއަހަރު ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ކުރިއަރާނީ 3.1 ޕަސެންޓުގައި ކަމަށެވެ.

މިއީ މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު ލަފާކުރި 3.3 ޕަސެންޓަށްވުރެ ދަށް އަދަދެކެވެ. އައިއެމްއެފުން ބުނި ގޮތުގައި މި ބަދަލު އައީ އީރާނާއި އިޒްރޭލާ ދެމެދު އުފެދުނު ހަމަނުޖެހުންތަކާ ގުޅިގެން ސަރަހައްދީ ބޮޑު ހަނގުރާމައެއް ފެށުމުގެ ބިރު ބޮޑުވުމުންނެވެ. އައިއެމްއެފްގެ ޗީފް އިކޮނޮމިސްޓް ޕިއޭ-އޮލިވިއޭ ގުރީންޝާސް ވިދާޅުވީ، "ހަނގުރާމައެއް ނުފެށުނު ނަމަ، އަޅުގަނޑުމެން ރާވާފައި އޮތީ 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރިއެރުން 3.4 ޕަސެންޓަށް މަތިކުރަން" ކަމަށެވެ.

ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް

މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ތެލާއި، ގޭސް އަދި ގަސްކާނާގެ އަގުތައް މިހާރުވެސް ވަނީ އުފުލިފައެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އީރާނުން މުދާ އުފުލާ މުހިންމު މަގު ކަމަށްވާ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުފަތުރުކުރުން ހުއްޓުމަކަށް އައުމާއި، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކުރުމަށް އަމުރުކުރެއްވުމެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މިއަހަރުގެ އިންފްލޭޝަން 4.4 ޕަސެންޓަށް އަރާނެ ކަމަށް އައިއެމްއެފުން ލަފާކުރެއެވެ.

ގުރީންޝާސް އިންޒާރު ދެއްވި ގޮތުގައި، "މިއީ ހަކަތައިގެ ބޮޑު ކާރިސާއަކަށް ބަދަލުވެދާނެތީ އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ" އެވެ. ހަކަތައިގެ އަގުތައް މުޅި އަހަރު ދުވަހު މަތީގައި ހުރެދާނެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތްތަކުގައި، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން 2.0 ޕަސެންޓާ ގާތަށް ދަށްވުން އެކަށީގެންވާ ކަމަށްވެސް އައިއެމްއެފުން ބުންޏެވެ.

ތާރީޚީ ކާރިސާތަކާ އެއްވަރުގެ ލޮޅުމެއް

އައިއެމްއެފުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި 1980 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުން ދެ ޕަސެންޓަށްވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައިވަނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހަތަރު ފަހަރުއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ދުނިޔޭގެ މާލީ ކާރިސާ އާއި ކޮވިޑް-19 ގެ އާލަމީ ވަބާގެ ދުވަސްވަރު ހިމެނެއެވެ. މިފަހަރުގެ ލޮޅުން މިއައީ އެމެރިކާގެ ވިޔަފާރި ސިޔާސަތުތަކަށް ބަދަލު އައިސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރީގެ އާ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުވުމުގެ މަސައްކަތް ހިނގަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާއާ އެކު ވިޔަފާރިކުރާ ގައުމުތަކުން އެތެރެކުރާ މުދަލުން ބޮޑެތި ޓެކްސްތަކެއް ނަގަން ފެށުމުގެ ސަބަބުން މާލީ ބާޒާރުތަކަށް ގުޑުން އަރައި، މުދާ ސަޕްލައިކުރުމުގެ ނިޒާމަށް މިހާރުވެސް ވަނީ ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ.