އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އިރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދަށް ބޮޑެތި ލޮޅުންތަކެއް އަރަމުންދާއިރު، މި ހަނގުރާމައިގެ އެންމެ ބޮޑު ހިތްދަތިކަމެއް ތަހައްމަލު ކުރަން ޖެހިފައިވަނީ އެމެރިކާގެ އެންމެ ގާތް ބައިވެރިން ކަމަށްވާ ޔޫރަޕާއި އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް ކަމަށް މަޝްހޫރު ޑިޕްލޮމެޓް މާކޯ ކާނެލޯސް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.

މިދިޔަ ފެބުރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހު އެމެރިކާ އާއި އިސްރާއީލުން އިރާނާ ދެކޮޅަށް ފެށި މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ މައި ނާރު ކަމަށްވާ ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި ބަންދުވުމަކީ މި އިގުތިސާދީ ކާރިސާގެ މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.

ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ނެރޭ ގުދުރަތީ ގޭހުގެ (LNG) ފަސްބައިކުޅަ އެއްބައި އަދި ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ދަތުރުކުރަނީ ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅި މެދުވެރިކޮށެވެ. މި މަގު ބަންދުވުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އަސަރެއް ކޮށްފައިވަނީ އޭޝިއާގެ އުފެއްދުންތެރި ގައުމުތަކަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި:

ދެކުނު ކޮރެއާ: ހަކަތައަށް ބޭނުންވާ ތެލުގެ 70 އިންސައްތަ ގަލްފު ގައުމުތަކުން ހޯދާ މި ގައުމުގެ ހިއްސާގެ ބާޒާރު ވަނީ 12 އިންސައްތައަށް ވެއްޓިފައެވެ.

ޖަޕާނާއި ޗައިނާ: މި ގައުމުތަކަށް ބޭނުންވާ ގޭހުގެ ބޮޑު ބައެއް ލިބެނީ ގަތަރުންނެވެ. ނަމަވެސް އިރާނުން ދިން ބަދަލު ހިފުމުގެ ހަމަލާތަކުގައި ގަތަރުގެ ގޭސް އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކަށް ގެއްލުންވުމުން، މި ގައުމުތަކަށް ވަނީ ހަކަތައިގެ ތަދުމަޑުކަމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައެވެ.

ޔޫރަޕަށް މި ހަނގުރާމައިގެ އަސަރު ފޯރަމުންދަނީ މަޑުމަޑުން ނަމަވެސް، އެއީ އޭޝިއާއަށްވުރެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ. ޔޫރަޕްގެ ގޭސް ރައްކާކުރާ މަރުކަޒުތައް މިހާރު ހުރީ އެންމެ 28.9 އިންސައްތައިގައެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ފިނި މޫސުމަށް ތައްޔާރުވުމަށް ގޭސް ހޯދުމުގައި އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކާ ވާދަކުރަން ޖެހުމުން، ގޭހުގެ އަގުތައް ވަނީ 98 އިންސައްތައަށް އުފުލިފައެވެ.

ޖަރުމަނާއި ފްރާންސް ފަދަ ޔޫރަޕްގެ ބޮޑެތި އިގުތިސާދުތަކަށް މިކަމުގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވަމުންދާއިރު، މިއީ އެ ގައުމުތަކުގެ އިގުތިސާދީ ކުރިއެރުމަށް އެޅުނު ވަރަށް ބޮޑު ހުރަހެކެވެ.

މި ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އެކުވެރި ގައުމުތައް ބަނގުރޫޓުވަމުންދާއިރު، އެމެރިކާގެ ހަކަތަ އުފައްދާ ކުންފުނިތަކަށް ދަނީ ބޮޑު ފައިދާއެއް ލިބެމުންނެވެ. އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ހަކަތަ ބޭނުންވާ ނަމަ އެމެރިކާ އަތުން ގަތުމަށެވެ. އަދި އެ ނޫން ނަމަ އަމިއްލައަށް ހޯރްމޫޒް ކަނޑުއޮޅިއަށް ގޮސް އެތަން މިނިވަންކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް އޭނާ ވަނީ ގޮވާލައްވާފައެވެ. "އެމެރިކާ ދެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް އެހީތެރިވާކަށް ނޯންނާނެ،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވިއެވެ.

އިރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރާ ހަނގުރާމައަކީ އަސްކަރީ ގޮތުން ކާމިޔާބީތަކެއް ހޯދިދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވުނަސް، މީގެ ސަބަބުން ހުޅަނގުގެ އިއްތިހާދު ވަނީ ރޫޅުމުގެ މަގުމަތީގައެވެ. މާކޯ ކާނެލޯސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، "އެމެރިކާގެ ދުޝްމަނަކަށްވުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެއް ނަމަވެސް، އެމެރިކާގެ އެކުވެރިއަކަށް ވުމަކީ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ކަމެއް" ކަން މިއަދު މިވަނީ ހާމަވެފައެވެ.