އީރާނުގެ ރޫހާނީ އެންމެ މަތީ ވެރިޔާ އާޔަތުﷲ އަލީ ޚާމަނާއީ އަވަހާރަވެ، އެ ގައުމުގެ މަސްރަހަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ބާގިރު ގާލީބާފަކީ ބޭރު ދުނިޔެއަށް މިހާރު އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ޝަޚްޞިއްޔަތެވެ.

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ދާދިފަހުން ވަނީ އީރާނާއެކު އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށްޓަކައި ގާލީބާފާއެކު މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެ ކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވާފައެވެ. ނަމަވެސް، އީރާނުން ދަނީ އެމެރިކާއާއެކު އެއްވެސް ސީދާ މަޝްވަރާއެއް ކުރަމުންދާކަމަށް އިންކާރު ކުރަމުންނެވެ.

އުމުރުން 64 އަހަރުގެ ގާލީބާފަކީ އީރާނުގެ އިންގިލާބީ ލަޝްކަރު (ރިވޮލިއުޝަނަރީ ގާޑްސް) ގެ ކުރީގެ ކޮމާންޑަރެކެވެ. 1980 ގެ އަހަރުތަކުގައި ކުރެވުނު އީރާން-އިރާގު ހަނގުރާމައިގައި އޭނާ ވަނީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރައްވާފައެވެ. އަސްކަރިއްޔާއިން ސިޔާސީ ދާއިރާއަށް ނުކުމެވަޑައިގެން، 2005 އިން 2017 އަށް އޭނާ ވަނީ ތެހެރާންގެ މޭޔަރުކަން ކުރައްވާފައެވެ.

ގާލީބާފަކީ ހަތަރު ފަހަރެއްގެ މަތިން ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރައްވާ ނާކާމިޔާބީއާ ކުރިމަތިލައްވަން ޖެހިވަޑައިގެންފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އޭނާއަކީ އަބަދުވެސް އީރާނުގެ ނުފޫޒުގަދަ އާއިލާތަކާއި މުއައްސަސާތަކުގެ ތާއީދު އޮންނަ ބޭފުޅެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޚާމަނާއީގެ ދަރިކަލުން މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީގެ ތާއީދު ގާލީބާފަށް އޮންނަ ކަމަށް ބޭރުގެ ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

ހުޅަނގުގެ ޑިޕްލޮމެޓުން ގާލީބާފް ސިފަކުރަނީ "ޕްރެގްމެޓިކް" ނުވަތަ އަމަލީ ގޮތުން ކަންކަން ހައްލުކުރުމަށް ލޯބިކުރާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެވެ. 2008 ވަނަ އަހަރު ލަންޑަންގެ 'ދަ ޓައިމްސް' ނޫހަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި އޭނާ ވަނީ ހުޅަނގުން އީރާނަށް ކުރާ އިތުބާރު ބޮޑުކޮށް، ވާހަކަދައްކައިގެން މައްސަލަތައް ހައްލުކުރަން ބޭނުންވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، އީރާނުގެ އެތެރޭގައި އޭނާއަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް 1999 އަދި 2003 ވަނަ އަހަރު ދަރިވަރުން ކުރި މުޒާހަރާތައް ހުއްޓުވުމުގައި ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުއްވި ކަމުގެ ތުހުމަތާއި، މޭޔަރުކަމުގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު ކޮރަޕްޝަންގެ ތުހުމަތުތައް އޭނާއަށް ކުރެވިފައިވެއެވެ.

އިސްރާއީލާއި އެމެރިކާއިން އީރާނަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކާއި، އީރާނުގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް އަންނަމުންދާ ލޮޅުންތަކާއެކު، ގާލީބާފަކީ އީރާނާއި ބޭރު ދުނިޔެއާ ދެމެދު އޮތް ބްރިޖަކަށް ވެދާނެ ކަމަށް ބައެއް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ދެކެއެވެ. ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އޭނާއާ މުއާމަލާތް ކުރަން ބޭނުންވުމަކީ، އީރާނުގެ ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މީހުންގެ މެދުގައި ބައިބައިވުން އުފެދިދާނެ ކަމެއް ކަމަށްވެސް ބައެއް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

ކޮންމެއަކަސް، އީރާނުގެ އާ ރޫހާނީ ލީޑަރު މުޖްތަބާ ޚާމަނާއީގެ ދައުރުގައި ގާލީބާފްގެ ސިޔާސީ ބާރުވެރިކަން އިތުރުވެ، އެމެރިކާއާއެކު ކުރެވޭ މަޝްވަރާތަކުގެ މުގުލުގައި އޭނާ ހުންނަވާނެތޯ މިއީ މިވަގުތު ދުނިޔެއިން އިންތިޒާރު ކުރަމުންދާ ސުވާލެވެ.