އިސްރާއީލުގެ "އަޔަން ޑޯމް" (Iron Dome) އަކީ ކުރު ރޭންޖުގެ މިސައިލާއި ރޮކެޓްތަކުން ދިފާއުވުމަށް ބޭނުންކުރާ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ އެއް އެއަރ ޑިފެންސް ސިސްޓަމެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އާންމުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދު ތަކަށް އަމާޒުވާ ރޮކެޓްތައް ވައިގެ ތެރޭގައި ގޮއްވާލުމެވެ.
އަޔަން ޑޯމްއަކީ ކިތަންމެ ވަރުގަދަ ސިސްޓަމަކަށް ވިޔަސް، އެއީ "އަތްނުލެވޭނެ" އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ ދިފާއީ ނިޒާމެއްގައިވެސް ބަލިފައި ތަކެއް ހުރެއެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީ އާއި ހަތިޔާރުގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، އަޔަން ޑޯމް ފޫއަޅުވާލުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރި ގައުމުތަކާއި ޖަމާއަތްތައް ތިރީގައި އެވަނީއެވެ.
1- އީރާނު:
ސެޗުރޭޝަން އަދި ހައިޕަރސޮނިކް އީރާނަކީ އަޔަން ޑޯމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ. އެގައުމުން ބޭނުން ކުރަނީ ދެ އުކުޅެކެވެ.
ގިނަ އަދަދަކުން ހަމަލާދިނުން: އެއްފަހަރާ އެތައް ސަތޭކަ ނުވަތަ ހާހެއްހާ މިސައިލް ފޮނުވާލުމުން، އަޔަން ޑޯމްގެ ކޮމްޕިއުޓަރުތަކަށް އެ ހުރިހާ އެއްޗެއް "ޕްރޮސެސް" ނުކުރެވި، ބައެއް މިސައިލްތައް ފޫއަޅުވާލާފައި ދެއެވެ.
ހައިޕަރސޮނިކް މިސައިލް: އީރާނުގެ "ފައްތާހް" ފަދަ މިސައިލްތަކަކީ އަޑަށްވުރެ 5 ގުނަ ހަލުވިކޮށް ދަތުރުކުރާ އެއްޗިއްސެވެ. އަޔަން ޑޯމް ފަރުމާ ކޮށްފައިވަނީ މަޑުން ދަތުރުކުރާ ރޮކެޓް ހުއްޓުވުމަށެވެ. އެހެންކަމުން މިފަދަ ހަލުވި މިސައިލްތައް ހުއްޓުވުމުގެ ގާބިލުކަން އަޔަން ޑޯމަކަށް ނެތެވެ.
2. ރަޝިޔާ:
އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ ޓެކްނޮލޮޖީ ރަޝިޔާގެ Kinzhal އަދި Zircon ފަދަ މިސައިލްތަކަކީ ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް އެއަރ ޑިފެންސް ސިސްޓަމަކަށް (އަޔަން ޑޯމް ހިމެނޭހެން) ފަސޭހައިން ހުއްޓުވޭނެ އެއްޗިއްސެއް ނޫނެވެ. މީގެ އިތުރުން ރަޝިޔާގެ Electronic Warfare (EW) ގާބިލުކަމުގެ ބޭނުން ކޮށްގެން އަޔަން ޑޯމްގެ ރާޑަރުތައް "ކަނުކޮށްލުމުގެ" ގާބިލުކަން އެގައުމަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
3. ޗައިނާ:
ޑްރޯން ސްވަރމްސް (Drone Swarms) ޗައިނާއިން އުފައްދާފައިވާ "ޑްރޯން ސްވަރމް" ނުވަތަ އެއްފަހަރާ އެތައް ސަތޭކަ ކުދި ޑްރޯން އުދުއްސާލާ ޓެކްނޮލޮޖީއަކީ އަޔަން ޑޯމް ފަދަ ސިސްޓަމްތައް މަސައްކަތް ހުއްޓާލަން މަޖުބޫރުވާނެ ކަމެކެވެ. ސަބަބަކީ އަޔަން ޑޯމްގެ މިސައިލްތައް ހުސްވާލެއް މާ އަވަސްވާނެތީއެވެ.
4. ލުބުނާންގެ ހިޒްބުﷲ ޖަމާއަތް:
ލުުުބުނާނުގެ ގްރޫޕް ގައުމަކަށް ނުވިޔަސް، ހިޒްބުﷲ އަތުގައި 150،000 އަށްވުރެ ގިނަ ރޮކެޓް އެބަހުއްޓެވެ. މިއީ އަޔަން ޑޯމް "ވަރުބަލިކޮށްލަން" ފުދޭ މިންވަރެކެވެ. އެމީހުންގެ އުކުޅަކީ އުތުރު އިސްރާއީލަށް އެއްފަހަރާ މެދުނުކެނޑި ރޮކެޓް އޮއްސާލުމެވެ.
އަޔަން ޑޯމަކީ ހަމައެކަނި "ތިރި" ފަށަލަ، އިސްރާއީލުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު އޮންނަނީ 3 ފަށަލައަކަށް ބެހިފައެވެ. އަޔަން ޑޯމް ފޫއަޅުވާލިޔަސް، އަދި އިތުރު ދެ ހުރަހެއް އޮވެއެވެ:
ކުރު ރޭންޖުގެ ރޮކެޓަށް: މެދު ރޭންޖުގެ މިސައިލަށް. Arrow 2 & Arrow 3: ދުރު ރޭންޖުގެ ބެލިސްޓިކް މިސައިލަށް (ޖައްވުގެ ތެރެއިން ހުއްޓުވާ ސިސްޓަމް). އެއްވެސް ގައުމަކަށް "ފަސޭހަކަމާއެކު" އިސްރާއީލުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ފޫއަޅުވައެއް ނުލެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް އީރާނު، ރަޝިޔާ، އަދި ޗައިނާ ފަދަ ބޮޑެތި ބާރުތަކަށް، ގިނަ އަދަދެއްގެ ހަތިޔާރު ބޭނުން ކޮށްގެން ނުވަތަ ވަރަށް ހަލުވި ހައިޕަރސޮނިކް ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުން ކޮށްގެން އެކަން ކުރެވިދާނެއެވެ.
