2026 ވަނަ އަހަރު ފުރާވަރުގެ ކުއްޖަކު ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަކީ ކޮމްޕިއުޓަރެއް ހިނގަހިނގާ ހުއްޓާ އޭގެ ސޮފްޓްވެއަރ އަޕްގްރޭޑް ކުރަން އުޅުން ފަދަ ކަމެކެވެ. މިއީ ސިސްޓަމްގައި މައްސަލަ ޖެހި، ކުއްލިއަކަށް ހުއްޓި، އަދި އަބަދުވެސް "ފޭން" ބާރަށް އެނބުރޭ (ހޫނުގަދަވާ) ވަގުތެކެވެ.

މި މަރުހަލާގައި ބެލެނިވެރިޔާގެ ވަޒީފާގެ ބާވަތް ބަދަލުވާން ޖެހެއެވެ. ތިބާގެ ދައުރު "މެނޭޖަރެއްގެ" (ކޮންމެ ކަމެއް ސީދާ ކޮންޓްރޯލް ކުރާ މީހެއްގެ) މަގާމުން "ކޮންސަލްޓަންޓެއްގެ" (ލަފާދޭ އަދި އެހީތެރިވާ މީހެއްގެ) މަގާމަށް ބަދަލު ކުރަން ޖެހެއެވެ. އެކުދިންގެ ސިކުނޑި ދާނީ ހެދި ބޮޑުވަމުންނެވެ.
މި އުމުރުގެ ކުއްޖަކު ތިބާއަށް ލޯ އަޅާލުމުން ނުވަތަ ރުޅިގަދަވުމުން އެއީ ތިމާއަށް އަމާޒުކޮށް ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ނުދެކޭށެވެ. ފުރާވަރުގެ ކުދިންގެ ސިކުނޑީގެ "ޕްރީފްރޮންޓަލް ކޯޓެކްސް" (ވިސްނުމާއި ކެތްތެރިކަމާބެހޭ ބައި) ފުރިހަމައަށް ތަރައްގީ ވަނީ އުމުރުން 20 އަހަރުގެ މެދުތެރޭގައެވެ. ނަމަވެސް އެކުދިންގެ އިހުސާސްތަކުގެ މަރުކަޒު ހުންނަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހުޅުވިފައެވެ.

އެކުދިންނަށް ކަމަކާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލުމުގެ ކުރިން، އެކަމެއްގެ އިހުސާސްތައް ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރާނެއެވެ. މި އުމުރުގެ ކުދިން ނިންޖަށްވެސް ބަދަލު ތަކެއް އާދެއެވެ. ފުރާވަރުގެ ކުދިންގެ ހަށިގަނޑުގެ ގަޑި (Circadian rhythm) ބަދަލުވެއެވެ. އެކުދިން ދަންވަރު ހޭލާ ތިބެނީ ހަމައެކަނި ނުކިޔަމަންތެރިވާކަށް ނޫނެވެ؛ އެކުދިންގެ ހަށިގަނޑު ހުންނަނީ އެގޮތަށް ބައްޓަންވެފައެވެ.

މުއާމަލާތް ކުރާއިރު ނަސޭހަތް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ފުރަތަމަ އަޑު އަހާށެވެ. ކުއްޖާ ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓުވަން ބޭނުންނަމަ، ދިގު ނަސޭހަތެއް ދޭން ފަށާށެވެ. އެކުދިންނަށް ބޭނުންވަނީ މައުލޫމާތު ދޭ މީހެއް ނޫނެވެ، ބޭނުންވަނީ ރައްކާތެރިކަމާއެކު އަޑުއަހާނެ މީހެކެވެ.
ކައިރިވެލައިގެން ވާހަކަ ދެއްކުން (The Drive-By Hack)
ސީދާ ލޮލަށް ބަލައިގެން ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ފުރާވަރުގެ ކުދިންނަށް ބިރުވެރި ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެހެން ކަމެއްގައި އުޅެމުން ވާހަކަ ދައްކާށެވެ. މިސާލަކަށް ކާރު ދުއްވާއިރު، ނުވަތަ ތަށި ދޮންނައިރު ނުވަތަ ހިނގާލަން ގޮސް އުޅޭއިރުއެވެ. ލޯ ހުންނަނީ މަގަށް ނުވަތަ ކުރާ މަސައްކަތަށް ކަމަށްވާތީ، އެކުދިންގެ ހިތް ހުޅުވާލަން ފަސޭހަވެއެވެ.

ބަސްމަގު ބަދަލު ކުރުމުގެ ތާވަލު:
މިހެން ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި… މިހެން ބުނެބަލަ… ސަބަބު؟
"ތިޔައީ ކުޑަ ކަމެކޭ، ތިޔަކަން ރަނގަޅުވާނެ." "އެއީ ވަރަށް ދެރަވާނެ ކަމެއްކަން މަންމައަށް އެނގޭ. ވާހަކަ ދައްކާލަން ބޭނުންނަމަ މަންމަ މިހުރީ."

ކުދިންގެ އިހުސާސްތައް ބަލައިގަތުން.
"ކީއްވެ ކޮޓަރި މިހާ ހަޑިކޮށްފައި އޮތީ؟" "ކޮޓަރި ހަޑިވުމުން އެއްޗެހި ހޯދަން އުނދަގޫ ވާނެހެން ހީވޭ. ކިހިނެއްބާ މިއަދު މިކަން ނިންމާލާނީ؟"

މައްސަލަ އަމާޒު ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރުން.
"މަންމަގެ އުމުރުގައި…" "މަންމައަށްވެސް ތިޔަފަދަ ކަމެއް ދިމާވި، އެކަމަކު މިހާރު ދުނިޔެ އޮތްގޮތުން ދަރިފުޅަށް މިއީ ތަފާތު ކަމަކަށް ވާނެކަން އެނގޭ."

މިހާރުގެ ހާލަތު ތަފާތުކަން ގަބޫލު ކުރުން.

އިސްކަންދޭނެ ކަންކަން ހޮވުން (Pick Your Battles)
ހުރިހާ ކަމަކާ ޒުވާބު ކުރާނަމަ، މުހިންމު ކަންކަމުގައި ކުއްޖާގެ ސަމާލުކަމެއް ނުލިބޭނެއެވެ.

ދޫނުދޭނެ ކަންކަން:

ސަލާމަތީ ކަންކަން (މަސްތުވާތަކެތި، ނުރައްކާތެރި ދުއްވުން) އަދި އަޚްލާގީ އަސާސްތަކެވެ.
ދޫކޮށްލަންވީ ކަންކަން:

އިސްތަށިގަނޑުގެ ކުލަ، ހެދުން އަޅާ ވައްޓަފާޅި، ކޮޓަރީގެ ތަރުތީބެވެ.
ކުދިކުދި ކަންކަމުގައި އެކުދިން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ދޫދިނުމުން، ބޮޑެތި މައްސަލަތަކުގައި އެކުދިން ބަސް އަހާލުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާނެއެވެ.
މިއަދު އޭ.އައި (AI) އަދި ވާޗުއަލް ރިއަލިޓީ (VR) އާންމު ވެފައިވާއިރު، "ސްކްރީން ޓައިމް" އަކީ ހަމައެކަނި ވަގުތުގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެކުދިން ކުރަނީ ކީއްތޯ ބެލުމުގެ މައްސަލައެކެވެ.

ނަމޫނާ ދެއްކުން:

ކެއުމުގެ ވަގުތުގައި ކުއްޖާ ފޯނާ ދުރުވާން ބޭނުންނަމަ، ބެލެނިވެރިޔާވެސް ފޯނު އެހެން ކޮޓަރިއެއްގައި ބާއްވާލާށެވެ. ރޭގަނޑު ވަކި ގަޑިއަކަށްފަހު (މިސާލަކަށް 9 ޖަހާއިރު) ހުރިހާ ފޯނެއް ސިޓިންގް ރޫމުގައި ޗާޖަށް ޖަހާ ގޮތަށް ހަދާށެވެ. މިއީ ނިދުމަށާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

އެކުދިންނަށް ފާރަވެރިވުމުގެ ބަދަލުގައި ޝައުގުވެރިވާށެވެ. އެކުދިން ބަލާ ވީޑިއޯތަކާއި ކުޅޭ ގޭމްތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކޮށް، އެކަންކަން ދެނެގަންނާށެވެ.
ބެލެނިވެރިޔާއަށްވެސް ގޯސް ހެދޭނެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހަޅޭއްލެވޭނެއެވެ ނުވަތަ ބޭއިންސާފުން ކަންކަން ކުރެވޭނެއެވެ.
މާފަށް އެދޭށެވެ.

"މަންމައަށް ކުރިން އެގޮތަށް ހަޅޭއްލެވުނީތީ މާފަށް އެދެން. މަންމަ ހުރީ ވަރަށް ސްޓްރެސްވެފައި، އެކަމަކު އެއީ ހަޅޭއްލަވަންވީ ސަބަބެއް ނޫން." މިހެން ބުނުމަކީ ކުއްޖާއަށް ޒިންމާދާރުވާން ދަސްކޮށްދެވޭނެ އެންމެ ރަނގަޅު ފިލާވަޅެވެ.
ކުއްޖާގެ އުމުރުން 25 އަހަރުވާއިރުވެސް ތިބާއާ އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިކޮށް ބޭއްވުމެވެ. ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް "ތިމާ މީ ރަނގަޅު މީހާ" ކަމަށް ހެދުމަށްވުރެ ގުޅުން އިސްކުރުމަކީ މުސްތަގުބަލަށް ކުރެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެކެވެ.