ބޮޑެތި ޓެކްނޮލޮޖީ ކުންފުނިތަކުގެ ގާނޫނީ ޒިންމާތަކަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަތުވެދާނެ ފަދަ ޝަރީއަތެއްގައި، މެޓާގެ ސީއީއޯ މާކް ޒަކަބާގް މި ހަފްތާގައި ލޮސް އެންޖެލެސްގެ ކޯޓެއްގައި ހާޒިރުވެ، އިންސްޓަގްރާމަކީ ކުޑަކުދިން "އަމާޒުކޮށް" އަދި އެކަމަށް "ދެވިހިފާ ގޮތަށް" ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށް ބުނާ ތުހުމަތުތައް ސާފުކޮށް ދޮގު ކޮށްފިއެވެ.
2026 ފެބްރުއަރީ 18 ގައި ބޭއްވުނު މި ޝަރީއަތުގައި، ކުންފުނީގެ އެތެރޭގެ ލިޔެކިޔުންތަކުން ދައްކާ ވާހަކަތަކާއި މެޓާގެ އާންމު ބަޔާންތަކާ ދެމެދު ހުރި ފުށުއެރުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ޒަކަބާގާ ވަނީ ވަރުގަދަ ސުވާލުތަކެއް ކުރިމަތިކޮށްފައެވެ.
"ޓްވީންސް" ނުވަތަ 13 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންގެ މައްސަލަ
މި ޝަރީއަތުގެ އެންމެ ފާހަގަ ކޮށްލެވުނު ވަގުތަކީ 2018 ވަނަ އަހަރުގެ އެތެރޭގެ ޕްރެޒެންޓޭޝަނަކާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވުނު ސުވާލުތަކެވެ.
މައްސަލަ ހުށަހެޅި ފަރާތުގެ ވަކީލު މާކް ލެނިއާ ދެއްކެވި ލިޔުމެއްގައި ބުނެފައިވަނީ: "ޓީންއޭޖް ކުދިންގެ މެދުގައި ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއް ބޭނުންނަމަ، އަހަރެމެން ޓްވީންސް (13 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިން) ހޯދަންޖެހޭނެ" ކަމަށެވެ. މިއީ މެޓާއިން ގަސްތުގައި ކުޑަކުދިން އެޕަށް ވެއްދުމަށް ކުރި މަސައްކަތެއް ކަމަށް ވަކީލު ތުހުމަތު ކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް ޒަކަބާގް މިކަން ދޮގުކުރިއެވެ.
ދިފާއު: ޒަކަބާގް ބުނީ އެ ލިޔުމުގެ މާނަ އޮޅުވާލާފައިވާ ކަމަށާއި، މެޓާއިން ދުވަހަކުވެސް ރަސްމީކޮށް 13 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް އަމާޒުކޮށްފައި ނުވާނެ ކަމަށެވެ.
އުމުރު ކަށަވަރުކުރުން: އުމުރުގެ ހަގީގަތް އޮޅުވާލައިގެން ގިނަ އަދަދެއްގެ ކުޑަކުދިން އިންސްޓަގްރާމް ބޭނުންކުރާކަން އޭނާ ގަބޫލުކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، އެފަދަ ކުދިން ފާހަގަވުމުން ވަގުތުން އުނިކުރާ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
ޒިންމާ އެހެން ބަޔަކަށް: އުމުރު ކަށަވަރުކުރުމުގެ ޒިންމާ ނަގަންޖެހޭނީ އެޕްތަކުން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ އެޕަލް އަދި ގޫގުލް ފަދަ ފޯނު އުފައްދާ ކުންފުނިތަކުގެ ޒިންމާއެއް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
ދެވިހިފުންތޯ ނުވަތަ ބޭނުންތެރިކަންތޯ؟
އިންސްޓަގްރާމްގެ "އެންޑްލެސް ސްކްރޯލް" އަދި ނޮޓިފިކޭޝަންތަކަކީ މީހުން އޭގައި ބަނދެފައި ބޭިތިއްބުމަށް "ޑިޖިޓަލް ކެސިނޯ" އެއްގެ ގޮތަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށް ދައުވާގައި ބުނެފައިވެއެވެ.
ޒަކަބާގް މީގެ ރައްދުގައި ބުނީ މެޓާގެ އަމާޒަކީ ބޭނުންތެރިކަން އިތުރުކުރުން ކަމަށެވެ. 2023 ގައި ދުވާލަކު އެވްރެޖްކޮށް ބޭނުންކުރާ 40 މިނެޓް، 2026 އާ ހަމައަށް 46 މިނެޓަށް އިތުރުކުރުމަށް ކުންފުނިން ރޭވި ރޭވުމަކީ "ދެވިހިފުވުން" ނޫން ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
"އަހަރެމެންގެ އަމާޒަކީ މީހުންނަށް ފައިދާހުރި، ރަނގަޅު ތަޖުރިބާއެއް ހޯދައިދިނުން،" ޒަކަބާގް ޖޫރީންނަށް ބުންޏެވެ. "އަހަރެމެން އެކަން ރަނގަޅަށް ކޮށްފިނަމަ… އޭގެ ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ މީހުން އެ ޚިދުމަތްތައް ބޭނުންކުރާ މިންވަރު އިތުރުވުން."
"ބިއުޓީ ފިލްޓަރު" ތަކުގެ މައްސަލަ
ޕްލާސްޓިކް ސާޖަރީގެ އަސަރުތައް ދައްކުވައިދޭ ފިލްޓަރުތަކުގެ ސަބަބުން އަންހެން ކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާނެ ކަމަށް 18 މާހިރަކު އިންޒާރު ދީފައިވަނިކޮށް، އެ ފިލްޓަރުތައް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމުން ޒަކަބާގާ ސުވާލު ކުރެވުނެވެ.
ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން: އޭނާ ބުނީ އެފަދަ ތަކެތި މުޅިން މަނާކުރުމަކީ މީހުންގެ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަތުން ކަމަށެވެ.
ބެލެންސް ކުރުން: ކުންފުނިން މަސައްކަތް ކުރީ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި މީހުންގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމާ ދެމެދު މިންގަނޑެއް ހިފެހެއްޓުމަށް ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
މި ޝަރީއަތް މުހިންމުވަނީ ކީއްވެ؟
މި މައްސަލަ ހުށަހެޅީ ކޭލީ ޖީ.އެމް. ނަމަކަށް ކިޔާ 20 އަހަރުގެ ޒުވާނެކެވެ. އޭނާ ބުނާ ގޮތުގައި ކުޑައިރު އިންސްޓަގްރާމް އަދި ޔޫޓިއުބް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ވަނީ ނަފްސާނީ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވެފައެވެ.
މުހިންމު ކަންކަން ތަފްސީލް
ގާނޫނީ އަސަރު މި މައްސަލައިގެ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން، މައިންބަފައިންނާއި ސްކޫލްތަކުން ހުށަހަޅާފައިވާ އެތައް ހާސް މައްސަލައަކަށް އަސަރުކުރާނެއެވެ.
ޓެކް އިންޑަސްޓްރީ ޓިކްޓޮކް އަދި ސްނެޕްޗެޓުން މިފަދަ މައްސަލަތައް ކޯޓުން ބޭރުގައި ނިންމާފައިވީ ނަމަވެސް، މެޓާ އާއި ގޫގުލް އިން ދަނީ ކޯޓުގައި ވަކާލާތު ކުރަމުންނެވެ.
މެޓާގެ ދިފާއު ވަކީލުން ބުނަނީ ކޭލީގެ ނަފްސާނީ މައްސަލަތަކަކީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ކަންކަމާ ގުޅުންހުރި ކަންކަން ކަމަށާއި، އެއީ ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން ވީ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ލޮސް އެންޖެލެސް ސުޕީރިއާ ކޯޓުގައި ކުރިއަށްދާ މި ޝަރީއަތް މާޗް މަހުގެ ނިޔަލަށް ކުރިއަށްދާނެއެވެ.
