ޔޫން ސުކް ޔޯލް އުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށް ހުކުމްކޮށްފި
މުޅި އިރުމަތީ އޭޝިއާ ސިއްސުވާލި ތާރީޚީ ނިންމުމެއްގައި، ސޯލް ސެންޓްރަލް ޑިސްޓްރިކްޓް ކޯޓުން ދެކުނު ކޮރެއާގެ ކުރީގެ ރައީސް ޔޫން ސުކް ޔޯލް އުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށް ހުކުމްކޮށްފިއެވެ.
މި ހުކުމް އައީ 2024 ވަނަ އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު މަހު އޭނާ އިސްވެ ހުރެ ހިންގި ނާކާމިޔާބު ބަޣާވާތާ ގުޅިގެންނެވެ.
19 ފެބްރުއަރީ 2026 ގައި އިއްވި މި ހުކުމަކީ ދެކުނު ކޮރެއާގެ ޑިމޮކްރެޓިކް ތާރީޚުގައި އިންތިޚާބީ ރައީސަކަށް މިހާ ބޮޑު އަދަބެއް ދެވުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ. ކޯޓުން ޔޫން ކުށްވެރިވީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 87 ވަނަ މާއްދާ (ބަޣާވާތް ކުރުން) ގެ ދަށުންނެވެ. އެއީ ހަ ގަޑިއިރަށް އޭނާ އިއުލާނުކުރި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތުގައި، އަސްކަރިއްޔާ ބޭނުންކޮށްގެން ގާނޫނު ހަދާ މަޖިލިސް ހުއްޓުވަން ކުރި މަސައްކަތާ ގުޅިގެންނެވެ.
ހުކުމް: "ޤާނޫނުއަސާސީ އުވާލުމުގެ ނިޔަތް"
މައްސަލަ ބެއްލެވި ފަނޑިޔާރު ޖީ ގްވީ-ޔޮން ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޔޫންގެ އަމަލުތަކަކީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުން ކުރި ހުއްދަ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ނިޒާމު ހަލާކުކޮށްލުމަށް ރޭވި "ސީދާ ރޭވުމެކެވެ". ޕްރޮސެކިއުޓަރުން މަރުގެ އަދަބަށް އެދުނު ނަމަވެސް، ކޯޓުން ނިންމީ މަސައްކަތާއެކު އުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށެވެ.
"ދައުވާލިބޭ ފަރާތުން ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ބޭނުންކޮށްގެން މަޖިލިސް ބަންދުކޮށް، ސިޔާސީ ލީޑަރުން ހައްޔަރުކުރަން މަސައްކަތްކުރީ ޑިމޮކްރަސީގެ ބިންގާ މުގުރާލުމަށެވެ،" ޓީވީން ވަގުތުން ދެއްކި މި ޝަރީއަތުގައި ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ހުކުމުގެ މުހިންމު ތަފްސީލުތައް
އަދަބު: މަސައްކަތާއެކު އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމް.އަސާސީ ދައުވާ: ބަޣާވާތެއްގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވުން.އިތުރު އަދަބު: ބާރުގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުމުގެ ކުށުގައި މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު އިއްވި 5 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމްވެސް އޭނާ ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭނެއެވެ.
ޕެރޯލް (މިނިވަންވުން): ދެކުނު ކޮރެއާގެ ޤާނޫނު ބުނާގޮތުން އުމުރު ދުވަހުގެ ހުކުމެއްގައި ޕެރޯލަށް އެދެވޭނީ މަދުވެގެން 20 އަހަރު ޖަލުގައި ހޭދަކުރުމަށްފަހުއެވެ.
ބައިބައިވެފައިވާ ގައުމެއް: ކޯޓުން ބޭރުގައި ކަރުނައާއި އުފާފާޅު ކުރުން
ސޯލް ސެންޓްރަލް ޑިސްޓްރިކްޓް ކޯޓުގެ ބޭރުގައި އޮތީ ވަރަށް ނުތަނަވަސް މާހައުލެކެވެ.
ސަޕޯޓަރުން: "ޔޫން އަލުން ގެނައުމަށް" ގޮވާލާ ފަރާތްތަކުން ދެކުނު ކޮރެއާގެ ދިދަ ހިފައިގެން ތިބެ، ހުކުމް އިއްވުމުން ރޮއި ހިތާމަކުރިއެވެ.
ދެކޮޅު ފަރާތްތައް: ޑިމޮކްރަސީއަށް ތާއީދުކުރާ އެކްޓިވިސްޓުން އުފާފާޅުކުރި ނަމަވެސް، ބައެއް މީހުން ބުނީ މަރުގެ އަދަބު ނުދިނުމުން މާޔޫސްވާ ކަމަށެވެ.
އެހެން އިސްވެރިންނަށް އިއްވި ހުކުމްތައް:
ޔޫންގެ އިތުރުން، މި ބަޣާވާތުގައި ބައިވެރިވި އެހެން އިސް ބޭފުޅުންނަށްވެސް ބޮޑެތި އަދަބުތަކެއް ވަނީ ދީފައެވެ:
ކިމް ޔޮން-ހްޔުން (ކުރީގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު): 30 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމް.
ހަން ޑަކް-ސޫ (ކުރީގެ ބޮޑުވަޒީރު): 23 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމް.
ޗޯ ޖީ-ހޯ (ކުރީގެ ފުލުސް ވެރިޔާ): 12 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމް.
ކުރިމަގަށް ބަލައިލުމެއް: ލީ ޖައި-މްޔުންގްގެ ދައުރު
މި ހުކުމާއެކު ދެކުނު ކޮރެއާގެ ޒަމާނީ ތާރީޚުގައި ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ސިޔާސީ ކްރައިސިސްއަށް ނިމުމެއް އައީއެވެ. މިހާރުގެ ރައީސް ލީ ޖައި-މްޔުންގް (2025 ގައި އިންތިޚާބުވި) އަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ބައިބައިވެފައިވާ މުޖުތަމައު އެއްބައިކުރުމެވެ.
ޔޫންގެ ވަކީލުން މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފު ކުރާނެ ކަމަށް ބެލެވުނަސް، ގިނަ ރައްޔިތުންނަށް މި މަންޒަރަކީ ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ކޮންމެ މީހަކީވެސް ހަމަހަމަ މީހެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިން ހެއްކެކެވެ.
