ރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅުމަކީ ގިނަ ނިޢުމަތްތަކަކާއިކު ހިތްގައިމު މާހައުލެއްގައި އުޅެވޭތަނެކެވެ. އެކަމަކު ރަށްތަކުގެ މެދުގައި ދުއްވާ ސްޕީޑް ބޯޓަށްވުރެ ބާރަށް ދަތުރުކުރާ އެއް ކަމެއްވެއެވެ. އެއީ ގޮސިޕްއެވެ.
ކުދި ރަށްރަށުގައި ޚަބަރުތައް ހޯދަން ދޮރުގައި ޓަކި ޖަހާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެއީ ކުޑަދޮރުތަކުގެ ތެރެއިން ފުންމާލާ އެއްޗެކެވެ. ހެނދުނު އަޅާލެވޭ ކިނބިއްސެއްގެ ސަބަބުން، ހަވީރު ވަންދެން މީހުން ބުނެ އުޅެނީ އެއުޅެނީ ބަލިވެ ކަމަށެވެ. ރޭގަނނު ވާންވާއިރަށް އެ ކިނބިހީގެ ޚަބަރު ބަދަލުވާނީ އަނބިމީހާ އާއި ނުވަތަ ފިރިމީހާ އާއި ޒުވާބު ކުރާ އަޑު ކަމަށެވެ.
ގިނަ ފަހަރަށް ގޮސިޕް ފެށެނީ ވަރަށް ކުޑަކޮށެވެ. މީހަކާ ވާހަކަ ދައްކާތަން ފެނެއެވެ. ހީލާތަން ފެނިދާނެއެވެ. ކޮންމެވެސް މީހަކަށް ދެއްކި ވާހަކައެއްގެ އެއްބައި އަޑު އިވުމުން ބާކީ ހުރި ވާހަކަތައް ފޮނި ތޮއްޓާއި ކާފުރު ތޮޅި އަޅައި އެއްކޮއްލައިގެން ގޮސް އެ މަސްހުނިގަނޑު އެހެން މީހަކާ ޙިއްސާ ކޮށްލާނީއެވެ. އެކަން އެނގުމުގެ ކުރިން އެ ވާހަކައިގައި ހަތަރެސްފައި ހެދި ޑްރާމާ އަކަށް ބަދަލުވެ ބެކްގްރައުންޑް މިއުޒިކެއް ލެވި ބޮޑުވެފައެވެ.
މަޖާ ކަމަކީ، އާންމުކޮށް ވާހަކަ ދެކެވޭ މީހާއަށްވުރެ ބޮޑަށް ގޮސިޕްއިން އިނގޭ ކަމަކީ އެކަން ފަތުރާ މީހުންނަކީ ކޮންކަހަލަ ބައެއްކަމެވެ. ގިނަ މީހުން ގޮސިޕް ކުރަނީ ވައިވެގެންނެވެ. ބައެއް މީހުން އެކަން ކުރަނީ އެމީހުންނަކީ މުހިންމު ބައެއް ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭތޯއެވެ. ބައެއް މީހުން ގޮސިޕް ކުރަނީ ކަށީގައި ހިފާފައި ހުންނަ ކަމަކަށް ވާތީއެވެ. އެންމެންނަށް އެނގޭ ކުޑަ ތަނެއްގައި، ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައި ވެގެންދެއެވެ. މިއީ މިނިވަން އަދި އަބަދުވެސް ލިބޭނެ އެއްޗެކެވެ.
- ގޮސިޕްގައި ޖެހިއްޖެނަމަ ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންކަން
ފުރަތަމަ ކަމަކަށް ބިރު ނުގަންނަވާށެވެ. ޕެނިކް ފީޑްސް ގޮސިޕެވެ. ހަމަޖެހުމުން އެކަން ބަނޑުހައިވެގެން ދެއެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކަށް، އެންމެންނަށް ވިސްނައި ނުދޭށެވެ. ތިބާ ވިސްނައިދޭ ވަރަކަށް ވާހަކައިގެ ބައިބައި ގިނަވާނީއެވެ. ހަނދާން ކުރާއްޗެވެ. ޙަޤީޤަތް ބޭނުންވާ މީހުން އަންނާނެއެވެ. ޑްރާމާ ބޭނުންވާ މީހުން ކުރިންވެސް އެމީހުންގެ ބޭކާރު ވާހަކަ ތަކައިގެން ދޫކޮށްލާށެވެ.
ތިންވަނަ ކަމަކަށް، އާދައިގެ މަތިން ދިރިއުޅެމުން ގެންދާށެވެ. ހިނިތުންވެހުރެ، މަސައްކަތުގައި އުޅެލައި، ދާންއޮތް ތަނަކަށްގޮސް އުޅޭށެވެ. އެއްވެސް ވަރަކަށް އަޅާނުލުމަށްވުރެ ބޮޑަށް ގޮސިޕްއަށް އޮޅުން ބޮޅުން ބޮޑުކަމެއް ނެތެވެ.
ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ، ހިމޭންކަން ނުވަތަ "ޕީސް" ޙިކުމަތްތެރިކަމާއެކު ޚިޔާރު ކުރާށެވެ. ހިމޭންކަމަކީ ބަލިކަށި ކަމެއް ނޫނެވެ. ކުޑަ މުޖުތަމައެއްގައި ހަނުހުރުން ގިނަ ފަހަރަށް ޖަދަލަކަށްވުރެން ބާރުގަދަ ވެއެވެ.
އެންމެފަހު ކަމަކަށް އެއްމެ ގާތް މީހުންގެ އަދަދު މަދުކޮށްލާށެވެ. ކޮންމެ މީހަކަށް ތިމާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ތެރެއަށްވަނަނުދޭށެވެ. ޕްރައިވެސީއަކީ އަމިއްލައަށްދޭ ހަދިޔާއެކެވެ.
- ހަނދާން ކޮށްދިނުމެއް
ރާއްޖޭގެ މާސިންގާ ކަނޑުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ މުހިންމު ކަންތައްތަކެކެވެ. ރާޅުތައް އުފުލުމާއި، ރާޅުތައް ވެއްޓެއެެވެ. ނަމަވެސް ކަނޑު އޮވެއެވެ. ގޮސިޕްވެސް އެއްގޮތެވެ. އެވެސް ބާރަށް އުފުލި، ބޮޑުތަނުން ކްރޭޝްވާ ވަގުތު އާދެއެވެ، އެކަންވެސް އެއީ ގެއްލިގެންދާ އެއްޗެކެވެ. ތިބާގެ ދިރިއުޅުމާއި، ތިބާގެ ސިފައާއި، ތިބާގެ ޞުލްޙަވެރިކަމަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ބާކީ އޮތް ކަންކަމެވެ. އެހެންވީމާ މީހުން ވާހަކަ ދައްކަން ދޫކޮށްލާށެވެ.
